Nieuws


de Grote Brand van 1666 - vrijdag 29 juli 2016

"De Vergeten Ramp”, "De Ramp op het Vlie”, "De Grote Brand”, "Holmes’Vreugdevuur”: iedereen weet wel een benaming te vinden voor de gebeurtenissen bij Vlieland en op Terschelling na de heftige augustusdagen van 1666. Het was midden in de Tweede Engelse Oorlog en nadat er zo’n 150 verbrande Nederlandse koopvaarders naar de zeebodem van het Vlie waren gezonken en vrijwel het gehele dorp West-Terschelling lag na te smeulen, treurden de Nederlanders in alle toonaarden en kraaiden de Engelsen victorie. (Deze laatsten trouwens niet voor lang…. want twee weken daarna trof Londen hetzelfde lot als West-Terschelling.)

In Nederland barstte een enorme gekrakeel los. Want hoe had het zover kunnen komen? Het bleek dat er, wat de landsverdediging betreft, veel langs elkaar heen was gewerkt. Fouten zijn nooit leuk maar moesten toen zo snel mogelijk vergeten worden,  ze zouden misschien wel het moreel in die oorlogstijd aantasten!  Dus in de doofpot ermee of zand erover en het Wad hielp wat dat laatste betreft letterlijk mee. De gezonken koopvaarders met hun hele hebben en houwen verdwenen tot de dag van vandaag onder het zand. (Er wordt zelfs beweerd dat sindsdien de Richel, de huidige grote zandplaat in het Vlie tussen Vlieland en Terschelling, zich is gaan vormen!) Het dorp West-Terschelling werd uiteindelijk weer opgebouwd door de liefdadigheid van landgenoten, geheel in de bouwstijl die toen mode was.

Museum  ’t Behouden Huys ligt achter zulke fraaie ‘nieuwbouw’-geveltjes met de trotse muurankerjaartallen van 1668. Afgedekt door glas in de straat is daar de brandlaag van 1666 te zien, zoals die nog op veel plekken in het dorp te vinden is als men de schep in de grond zet.

De 17e-eeuwse woningen waarin het Terschellinger museum’t Behouden Huys is gevestigd, heeft talloze grote en kleine kamers met elk weer een eigen sfeer en thema. Al dwalend – sommige bezoekers hebben heel veel steun aan een museumplattegrond ! – kan je  oog in oog komen te staan met dominee Grevensteijn in zijn 17e-eeuwse woonkamer. Deze oude man heeft de Grote Brand van 1666 aan den lijve ondervonden: zag de koopvaarders op het Vlie in vlammen opgaan, wachtte op veilige afstand gelaten met zijn dorpelingen de aanval van de Engelse soldaten af en vond tot zijn grote ontzetting het vrijwel geheel verwoeste West-Terschelling terug. Maar… hij dacht ook na over de toekomst en dacht een succesvol plan uit!

In ’t Behouden Huys vertelt  de oude dominee  over zijn ervaringen. Met Grevensteijns wonderbaarlijke spiegel krijgt het grijze verleden kleur en niemand kan, na het 8 minuten durende onderhoud met de dominee, meer zeggen niets te weten over de vergeten ramp van 1666…

 

 

Afbeelding invoegen

Dominee Grevesteijn vertelt over de Grote Brand van 1666 op West-Terschelling


Terug naar de vorige pagina >